ต้องรับมืออย่างไร? เมื่อฝุ่น PM 2.5 กลับมาอีกครั้ง

     นอกจากจะต้องสู้กับโควิด-19 แล้ว ในช่วงนี้ชาวกรุงเทพฯและปริมณฑลยังต้องพร้อมรับมือกับ "ฝุ่น PM 2.5" ที่กลับมาทักทายอีกครั้ง ตอนนี้ก็เริ่มวัดค่าฝุ่นได้บางจุดว่าอยู่ในระดับที่เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพแล้ว

     หลายคนก็อาจจะเริ่มชินและรู้สึกว่ามันคือเรื่องธรรมดา แต่ถึงอย่างนั้นผลกระทบที่มีต่อสุขภาพก็ไม่ได้ลดลงไปแม้แต่น้อยเลยนะครับ...โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงอย่างเช่น เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว ขอย้อนกลับไปเล่าถึงความร้ายกาจของเจ้า "ฝุ่น PM 2.5" ให้ทราบกันอีกสักทีว่ามีผลต่อสุขภาพอย่างไรบ้าง?

 

       พีเอ็ม 2.5 (PM2.5)  คืออะไร?   

     PM2.5 คือ ฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน เทียบได้ว่ามีขนาดประมาณ 1 ใน 25 ส่วนของเส้นผ่านศูนย์กลางเส้นผมมนุษย์ เล็กจนขนจมูกของมนุษย์ที่ทำหน้าที่กรองฝุ่นนั้นไม่สามารถกรองได้ จึงแพร่กระจายเข้าสู่ทางเดินหายใจ กระแสเลือด และเข้าสู่อวัยอื่นๆ ในร่างกายได้ ตัวฝุ่นเป็นพาหะนำสารอื่นเข้ามาด้วย เช่น แคดเมียม ปรอท โลหะหนัก และสารก่อมะเร็งอื่นๆ

      อันตรายและผลกระทบต่อสุขภาพจาก พีเอ็ม 2.5 (PM2.5)

     ร่างกายของผู้ที่แข็งแรงเมื่อได้รับฝุ่น PM2.5 อาจจะไม่ส่งผลกระทบให้เห็นในช่วงแรกๆ แต่หากได้รับติดต่อกันเป็นเวลานาน หรือสะสมในร่างกาย สุดท้ายก็จะก่อให้เกิดอาการผิดปกติของร่างกายในภายหลัง โดยแบ่งได้เป็นผลกระทบทางร่างกาย และผลกระทบทางผิวหนัง

ผลกระทบทางสุขภาพ

• เกิดอาการไอ จาม หรือภูมิแพ้
• ผู้ที่เป็นภูมิแพ้ฝุ่นอยู่แล้ว จะยิ่งถูกกระตุ้นให้เกิดอาการมากขึ้น
• เกิดโรคทางเดินหายใจเรื้อรัง
• เกิดโรคหลอดเลือดและหัวใจเรื้อรัง
• เกิดโรคปอดเรื้อรัง หรือมะเร็งปอด
• ผลกระทบทางผิวหนัง

มีผื่นคันตามตัว

• ปวดแสบปวดร้อน มีอาการระคายเคือง
• เป็นลมพิษ ถ้าเป็นหนักมากอาจเกิดลมพิษบริเวณใบหน้า ข้อพับ ขาหนีบ
• ทำร้ายเซลล์ผิวหนัง ทำให้ผิวอ่อนแอ เหี่ยวย่นง่าย

      ระดับความรุนแรงของ พีเอ็ม 2.5 (PM2.5)

     องค์การอนามัยโลก หรือ World Health Organization (WHO) กำหนดให้ฝุ่น PM2.5 จัดอยู่ในกลุ่มที่ 1 ของสารก่อมะเร็ง ประกอบกับรายงานของธนาคารโลก (World Bank) ที่ระบุว่า ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศมากถึง 50,000 ราย ส่งผลไปถึงระบบเศรษฐกิจ รวมไปถึงค่าใช้จ่ายที่รัฐต้องสูญเสียเกี่ยวเนื่องกับค่ารักษาพยาบาลผู้ป่วยจากมลพิษทางอากาศนี้

      สาเหตุที่ทำให้เกิดฝุ่น พีเอ็ม 2.5 (PM2.5)

ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) มาจากสองแหล่งกำเนิดใหญ่ๆ คือ

1. แหล่งกำเนิดโดยตรง ได้แก่ การเผาในที่โล่ง การคมนาคมขนส่ง การผลิตไฟฟ้า อุตสาหกรรมการผลิต
    
2. การรวมตัวของก๊าซอื่นๆ ในบรรยากาศ โดยเฉพาะซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) และออกไซด์ของไนโตรเจน (NOx) รวมทั้งสารพิษอื่นๆ ที่ล้วนเป็นอันตรายต่อร่างกายมนุษย์ เช่น สารปรอท (Hg), แคดเมียม (Cd), อาร์เซนิก (As) หรือโพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAHs)

      แนวทางการป้องกันฝุ่น พีเอ็ม 2.5 (PM2.5)

1. สวมหน้ากากป้องกันฝุ่น โดยหน้ากากที่สามารถป้องกันฝุ่น PM2.5 ได้ดีและมีประสิทธิภาพคือ หน้ากาก N95 ซึ่งมีราคาสูงกว่าหน้ากากอนามัย และบางคนอาจสวมแล้วอาจให้ความรู้สึกอึดอัด เพราะหายใจได้ลำบากกว่าปกติ
    
2. หากไม่ใช้หน้ากาก N95 อาจใช้หน้ากากอนามัยที่มีฟิลเตอร์ 3 ชั้น ซึ่งมักมีเขียนระบุบนผลิตภัณฑ์ว่าสามารถป้องกัน PM2.5 ได้ หรือถ้าหากหาไม่ได้จริงๆ อาจใช้หน้ากากอนามัยธรรมดาแต่สวมทับ 2 ชั้น หรือซ้อนผ้าเช็ดหน้าหรือทิชชูไว้ด้านในก็ได้
    
3. พยายามหลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งทุกชนิดเมื่อคุณภาพอากาศอยู่ในระดับที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ หากจำเป็นต้องใส่หน้ากากป้องกันฝุ่นละอองเมื่ออยู่ข้างนอกอาคาร
    
4. ใช้เครื่องฟอกอากาศ เนื่องจากภายในอาคารอาจไม่ปลอดภัยจาก PM2.5 เสมอไป โดยเฉพาะอาคารที่มีการเปิดปิดประตูบ่อยครั้งจากการที่มีผู้คนเข้าออกจำนวนมาก ดังนั้นเครื่องฟอกอากาศจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้หายใจในอาคารอย่างสบายใจ

     และเมื่อยังคงต้องทำงานและใช้ชีวิตอยู่ในกรุงเทพฯ ก็ต้องหาทางหลีกเลี่ยงและป้องกัน ฝุ่น PM 2.5 ให้ได้มากที่สุด การป้องกันที่ดีที่สุดคือการใส่หน้ากาก N95 แต่ถ้าหาไม่ได้ เราสามารถทดแทนได้ด้วยการนำ Dura Mask หรือแมสปิดหน้าสีเขียวๆ ที่เราเห็นหมอใส่กันในห้องผ่าตัด นำมารวมร่างกับทิชชู่เนื้อละเอียด 2 แผ่น พับให้เหลือขนาดประมาณ 3x5 นิ้ว วางตามแนวยาวของแมส แล้วใส่แมสให้แน่นที่สุดเท่าที่จะทำได้ วิธีนี้สามารถป้องกันฝุ่นละออง PM 2.5 ได้ในระดับใกล้เคียงกับการใส่หน้ากาก N95 เลยครับ

 

     _“ เมื่อ PM 2.5 กลับมาแล้ว ดังนั้นเราจึงต้องหมั่นตรวจสอบคุณภาพอากาศอย่างใกล้ชิด แนะนำให้ติดตั้งแอพพลิเคชั่น Air Visual หรือ Air4Thai ติดเครื่องไว้ จะได้ตรวจสอบแบบ Real Time ได้ว่าขณะนี้ฝุ่นเยอะแค่ไหน ควรใส่หน้ากาก N95 หรือยัง และควรหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรม หรือออกกำลังกายกลางแจ้ง หากจำเป็นต้องออกนอกบ้านเป็นเวลานาน ควรสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลาเพื่อป้องกันฝุ่นนะครับ _”