หน้าแรก > สาระควรรู้ทั่วไป > ปลูกมะนาวกิ่งตอน ปลูกง่ายติดผลไว เก็บกินได้นาน ช่วยลดรายจ่าย ต่อยอดสร้างรายได้เสริมครอบครัว

เปิดอ่าน 650 ครั้ง

ปลูกมะนาวกิ่งตอน ปลูกง่ายติดผลไว เก็บกินได้นาน ช่วยลดรายจ่าย ต่อยอดสร้างรายได้เสริมครอบครัว

ปลูกมะนาวกิ่งตอน ติดผลไวเก็บกินได้นาน ลดรายจ่ายครัวเรือน

มะนาวถือเป็นพืชคู่ครัวไทยมานาน เพราะมีรสเปรี้ยวเป็นเอกลักษณ์ ใช้ปรุงอาหารได้หลากหลาย ทั้งต้มยำ น้ำพริก และเครื่องดื่ม, เป็นสมุนไพรพื้นฐาน (แก้เจ็บคอ, ก้างติดคอ), มีวิตามินซีสูง มะนาวเป็นพืชที่ปลูกง่ายในครัวเรือนหรือปลูกบนกระถาง ทำให้มีใช้ได้ตลอดปี ช่วยประหยัดและเป็นรายได้เสริมได้ ที่สำคัญมะนาวยังเป็นพืชที่ช่วยลดรายจ่ายในครัวเรือน แทบทุกบ้านต้องมีติดไว้ ไม่ว่าจะใช้ปรุงอาหาร คั้นน้ำ หรือเพิ่มรสชาติให้เมนูธรรมดากลายเป็นจานอร่อย ทั้งนี้การปลูกมะนาวไว้กินเองจึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจควรปลูกไว้ในบ้านเรือนจริงๆ

ทำความรู้จักมะนาวกิ่งตอน

ต้นมะนาวที่ได้จากการขยายพันธุ์โดยการตอนกิ่งจากต้นแม่เดิม ให้ผลผลิตเร็วเหมือนต้นแม่ ข้อดีคือได้พันธุ์แท้ ติดผลไว แต่ข้อเสียคือไม่มีรากแก้วทำให้โคนล้มง่ายเมื่อลมแรง ซึ่งการตอนกิ่งทำได้โดยเลือกกิ่งเพสลาด ควั่นเปลือก ขูดเยื่อเจริญ แล้วหุ้มด้วยตุ้มตอนขุยมะพร้าว รอรากงอก (ประมาณ 30-45 วัน) จึงตัดมาปลูกลงถุงดำ/กระถางเลี้ยงในที่ร่มรำไร 1-2 เดือนก่อนย้ายปลูกจริง

เลือกมะนาวสายพันธุ์ให้ตรงพื้นที่ปลูก

ประเทศไทยมีมะนาวให้เลือกปลูกหลากหลายสายพันธุ์ ตามความชอบและความเหมาะสมของพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นมะนาวแป้น มะนาวนิ้วมือ มะนาวหวาน มะนาวตาฮิติ มะนาวไร้เมล็ด มะนาวแป้นรำไพ มะนาวเลมอน ไปจนถึงมะนาวยักษ์ แต่ละสายพันธุ์มีลักษณะเด่น ข้อดี และข้อจำกัดแตกต่างกันไป บางพันธุ์น้ำเยอะ เปลือกบาง บางพันธุ์ทนแล้งดี เหมาะปลูกเชิงการค้า ซึ่งมะนาวจัดเป็นพืชที่ปลูกขายก็ทำเงินดี ปลูกไว้กินเองก็ช่วยลดค่าใช้จ่ายได้อย่างเห็นผล

การเลือกพื้นที่ที่เหมาะกับการปลูกต้นมะนาว

เมื่อเลือกสายพันธุ์ได้แล้ว ขั้นต่อมาคือการเลือกพื้นที่ปลูก ใครมีพื้นที่สวนก็ปลูกลงดินได้ตามสะดวก แต่สำหรับบ้านที่มีพื้นที่จำกัด การปลูกมะนาวในเข่งหรือกระถางก็ทำได้ง่าย ขอเพียงมีกิ่งพันธุ์ที่ดี โดยเฉพาะมะนาวกิ่งตอน ซึ่งถือว่าปลูกติดง่ายและให้ผลเร็ว วัสดุปลูกไม่จำเป็นต้องยุ่งยาก ประกอบด้วยอินทรียวัตถุ ดินเก่า ดินใหม่ หรือดินสำเร็จรูปจากร้านค้าทั่วไปก็สามารถปลูกได้

ข้อดี - ข้อเสีย การปลูกมะนาวกิ่งตอน

การปลูกมะนาวกิ่งตอนมีข้อดีคือ ได้สายพันธุ์เหมือนต้นแม่เป๊ะ, โตไว, ให้ผลผลิตเร็ว (ประมาณ 1-2 ปี) แต่มีข้อเสียหลักคือ ไม่มีรากแก้ว จึงอ่อนแอต่อลมและน้ำท่วม โค่นล้มง่าย และต้องใช้ต้นแม่พันธุ์เยอะ เหมาะกับการปลูกในวงบ่อซีเมนต์ที่คุมเรื่องรากได้ หรือดินสมบูรณ์มีน้ำสม่ำเสมอ แต่ถ้าดินไม่ดีและไม่มีน้ำควรใช้แบบ เสียบยอด (มีตอแข็งแรง) มากกว่า

ข้อดี ของการปลูกมะนาวกิ่งตอน

ได้สายพันธุ์แท้: ลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนต้นแม่ทุกประการ ไม่กลายพันธุ์
ให้ผลผลิตเร็ว: มักให้ผลผลิตเร็วกว่าการปลูกแบบเสียบยอดเล็กน้อย (ไม่เกิน 2 ปี)
ต้นทุนต่ำ: ต้นพันธุ์กิ่งตอนมักมีราคาถูกกว่าต้นพันธุ์เสียบยอด
เหมาะกับวงบ่อ: ไม่ต้องการรากแก้ว จึงเหมาะกับการปลูกในวงบ่อซีเมนต์

ข้อเสีย ของการปลูกมะนาวกิ่งตอน

ไม่มีรากแก้ว: ทำให้ระบบรากไม่แข็งแรง โค่นล้มง่ายเมื่อเจอลมแรงหรือน้ำท่วมขัง
ต้นโทรมเร็ว: เมื่ออายุมากขึ้น ระบบรากไม่ดีทำให้ต้นโทรมและตายได้ง่ายกว่า
ขยายพันธุ์ได้น้อย: ต้องใช้กิ่งขนาดใหญ่จากต้นแม่ทำให้ขยายได้จำนวนจำกัดต่อครั้ง
ต้องดูแลเป็นพิเศษ: ในช่วงแรกต้องดูแลเรื่องลมพัดแรงและน้ำขังเป็นพิเศษ

เทคนิคการตอนกิ่งมะนาวทำเองได้

การตอนกิ่งมะนาว ได้ต้นพันธุ์ที่มีลักษณะเหมือนต้นแม่

เริ่มจากการเลือกกิ่งที่สมบูรณ์ ตั้งตรง ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป ใบสีเขียวสด กิ่งสีเขียวอมน้ำตาล มีความยาวประมาณ 40 เซนติเมตร จากนั้นตัดใบและหนามบริเวณที่จะตอนออก ทำการควั่นกิ่งให้เป็นรอยห่างกันประมาณ 2 เซนติเมตร ใช้มีดเฉือนตามแนวยาวระหว่างรอยควั่น พร้อมทั้งแกะเปลือกออกและขูดเนื้อเยื่อให้หมด โดยขูดจากฝั่งปลายกิ่งเข้าหาลำต้น

การปลูกใช้ระยะเพียง 25 วัน ได้ต้นกล้าพร้อมปลูก

เมื่อเตรียมกิ่งเรียบร้อยแล้ว นำตุ้มตอนที่ทำจากขุยมะพร้าวแช่น้ำทิ้งไว้ 1 คืน บีบให้หมาดๆ ใส่ลงถุงร้อน มาผ่าครึ่งแล้วหุ้มครอบบริเวณที่ควั่นกิ่ง จากนั้นมัดด้วยเชือกให้แน่น เพียงเท่านี้ก็เป็นอันเสร็จขั้นตอนการตอนกิ่ง รอต่อไปอีกประมาณ 25 วัน รากก็จะเริ่มงอกออกมา เมื่อรากแข็งแรงแล้วจึงตัดกิ่งตอนออกจากต้นแม่ พร้อมทั้งแกะถุงตุ้มตอนแล้วนำไปชำลงในถุงดำ รอให้ต้นตั้งตัวดีจึงย้ายลงกระถางหรือเข่งต่อไปได้ หรือหากไม่สะดวกตอนกิ่งเอง ก็สามารถหาซื้อกิ่งตอนที่มีรากพร้อมปลูกมาลงกระถางได้ทันที

หลังจากลงกระถาง เก็บในช่วงที่ผลเริ่มแก่จะได้มะนาวที่มีน้ำ

เมื่อปลูกมะนาวลงกระถางแล้ว ดูแลต่อไปเรื่อยๆ ประมาณ 6-8 เดือน ต้นจะเริ่มให้ผลผลิตออกมาให้เห็น หากเป็นต้นเตี้ยหรือไม่สูงมากสามารถใช้มือปลิดผลได้โดยตรง แต่หากต้นสูงนิยมใช้มีดหรือตะขอผูกติดกับด้ามไม้รวกยาว คล้องแล้วกระตุกผลลงมา อย่างไรก็ตาม หากต้องการรักษาคุณภาพผลไม่ให้บอบช้ำ ควรใช้ตะกร้อหวายในการเก็บเกี่ยว และควรเก็บในช่วงที่ผลเริ่มแก่จะได้มะนาวที่มีน้ำและคุณภาพดี

จุดเด่นของการปลูกมะนาวตอนกิ่ง

ปลูกครั้งเดียวสามารถให้ผลผลิตได้ต่อเนื่องตลอดทั้งปี หากเก็บไว้กินภายในครัวเรือนก็ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย และถ้าผลผลิตเหลือสามารถทำให้มีรายได้หมุนเวียนอย่างสม่ำเสมอ สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือสภาพดินฟ้าอากาศ แต่สามารถรับมือได้ด้วยการดูแลอย่างเหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการตัดแต่งกิ่งเพื่อรักษาสมดุลของต้น การให้ปุ๋ยในปริมาณพอดี ไม่มากหรือน้อยเกินไป ดูแลแบบบ้านๆ แต่สม่ำเสมอ ก็ช่วยให้ต้นมะนาวแข็งแรงและให้ผลดี

วิธีการตอนกิ่งมะนาว

อุปกรณ์การตอนกิ่งมะนาว

กรรไกรตัดแต่งกิ่ง
มีดตอนกิ่ง
ดินเหนียว
กาบมะพร้าว (ต้องเป็นกาบมะพร้าวที่แช่น้ำไว้อย่างน้อย 1 คืน เพื่อลดความเป็นด่าง นำมาทุบให้นิ่ม)
ใบตองแห้ง
ตอก หรือเชือกฟาง ขนาดความยาวประมาณ 15 เซนติเมตร

ขั้นตอนการทำ

1. เลือกกิ่งตอนที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป หรือที่เรียกว่า กิ่งเพสลาด ลักษณะของกิ่งจะมีสีเขียวอมน้ำตาล และเป็นกิ่งกระโดงซึ่งมีลักษณะตั้งตรง

2. ควั่นกิ่งโดยวัดระยะระหว่างแผลบนและแผลล่าง โดยระมัดระวังไม่ให้เกิดรอยแผลช้ำ

3. นำดินเหนียวหุ้มทับรอยควั่น (ดินเหนียวจะช่วยให้รอยควั่นกิ่งกระชับ)

4. นำกาบมะพร้าวมาทุบให้นิ่ม แล้วนำไปแช่น้ำไว้ เพื่อลดความเป็นด่าง ระยะเวลาในการแช่น้ำประมาณ 1 คืน หุ้มทับดินเหนียว (กาบมะพร้าวแช่น้ำ ช่วยให้เก็บความชื้นได้ดี)

5. นำใบตองแห้งหุ้มทับกาวมะพร้าวอีกชั้นหนึ่ง (ใบตองแห้งช่วยลดการคายน้ำออกจากกาบมะพร้าว)

คุณประโยชน์ และสรรพคุณของมะนาว

หากพูดถึงสรรพคุณและคุณประโยชน์ของมะนาวแล้วนั้น ต้องบอกเลยว่ามีเยอะมาก เพราะมะนาวนั้นอุดมไปด้วยวิตามินซีที่สูง ซึ่งสามารถช่วยป้องกันและบรรเทาอาการเจ็บป่วยต่างๆได้ดีมาก ดังนี้

ช่วยบรรเทาอาการไข้ อาการตาแดง และอาการลมเงียบ
เปลือกของมะนาวที่ให้รสขม สามารถช่วยรักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ หรืออาการจุกเสียดได้ เพราะมีคุณสมบัติในการขับลม เพียงนำเอาเปลือกของผลมะนาวสดประมาณครึ่งผลมาทุบเล็กน้อยพอให้น้ำมันออก แล้วนำมาชงกับน้ำร้อนดื่มเพื่อแก้อาการ ท้องอืด ท้องเฟ้อ
หามีอาการหัวโน เนื่องจากอุบัติเหตุต่าง ๆให้นำผลมะนาวมาคั้นเพื่อเอาน้ำมะนาวมาผสมกับดินสอพอง แล้วทาบริเวณที่โนหรือปูดออกมา จะช่วยให้บริเวณนั้นเย็นและยุบลงได้เร็วขึ้น
น้ำมะนาวสามารถช่วยรักษาอาการไอ และขับเสมหะได้ โดยคั้นน้ำมะนาวมาผสมเกลือเล็กน้อย ใช้จิบบ่อยๆตามความต้องการ
นอกจากนี้น้ำมะนาวยังสามารถช่วยรักษาโรคเลือดออกตามไรฟันได้ เนื่องจากมีวิตามินซีสูงมาก

เทคนิคเพื่อให้ต้นมะนาวที่ตอน ให้ได้ผลผลิตดี

หมั่นดูแลรดน้ำไม่ให้กาบมะพร้าวแห้งจนเกินไป เมื่อรากออกให้สังเกตราก เมื่อรากเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล พอที่จะลงดินได้ จึงตัดกิ่งตอนแยกออกจากต้นแม่แล้วนำไปแช่น้ำประมาณ 1 คืน แกะใบตอง กาบมะพร้าวและดินเหนียวและเชือกที่รัดออกแล้วนำไปชำ
ควรใส่จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง สลับกับปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพ (EM) ซึ่งทำจากหน่อกล้วยหมักกับกากน้ำตาล โดยใส่ประมาณ 2 ครั้งต่อสัปดาห์

ปลูกมะนาวไว้เป็นการสร้างคลังอาหารสำรองในครัวเรือน

หากมีโอกาสลองมองหาพื้นที่ว่างเล็กๆ รอบบ้าน แล้วปลูกมะนาวไว้สักต้นหรือสองต้น ถือเป็นการสร้างคลังอาหารสำรองในครัวเรือน เพราะมะนาวเมื่อนำไปคั้นน้ำหรือปรุงอาหาร การปลูกมะนาวเองนอกจากจะช่วยประหยัดแล้ว ยังสร้างความภูมิใจและความสุขเล็กๆ ในครัวเรือน เป็นอีกหนึ่งทางเลือกของทางรอดที่จับต้องได้จริงในชีวิตประจำวัน

นอกจากหน้าที่ที่เป็นเหมือนยาสามัญประจำบ้านแล้ว มะนาวก็ยังมีประโยชน์อีกมากมาย เช่น เปลือกของมะนาวซึ่งมีรสขมนั้น เมื่อคลึงหรือทุบให้น้ำมันในเปลือกออกมา แล้วนำมาชงน้ำร้อนดื่มแล้ว จะช่วยขับลม รักษาอาการท้องอืดท้องเฟ้อ แน่นท้องได้ นอกจากนั้นมะนาวก็ยังเป็นพืชที่ให้วิตามินซีสูงมาก ช่วยป้องกันโรคลักปิดลักเปิดได้ดีอีกด้วย

แท็กที่เกี่ยวข้อง