9 สายพันธุ์ต้นคล้า ไม้มงคล ปลูกในบ้าน

     อยากหาต้นไม้สวยๆ มาปลูกในบ้าน และไม่เป็นอันตรายกับเด็กหรือสัตว์เลี้ยง มาทำความรู้จักกับ "ต้นคล้า" ไม้ประดับใบสวยแถมยังเป็นหนึ่งในต้นไม้มงคลน่าปลูก พร้อมสายพันธุ์ต่างๆ รวมถึงวิธีปลูกและการดูแลต้นไม้ชนิดนี้ 

 

    ลักษณะต้นคล้า   

     ต้นคล้า (Catathea) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Schumannianthus dichotomus (Roxb.) Gagnep. จัดอยู่ในวงศ์ Marantaceae เป็นไม้ยืนต้นเนื้ออ่อน มีอายุหลายปี ความสูงประมาณ 1-4 เมตร มีทั้งลักษณะลำต้นตรงและไม้เลื้อยที่มีหัวหรือเหง้าใต้ดิน แตกใบเป็นพุ่ม ออกเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับกัน แต่ละสายพันธุ์ก็มีลวดลายแตกต่างกันไป

     อย่างไรตาม มีจุดสังเกตเหมือนกันก็คือ แผ่นใบทั้งสองข้างของเส้นกลางใบจะมีขนาดไม่เท่ากัน รอยต่อระหว่างก้านกับแผ่นใบจะมีรอยโป่งช่วยควบคุมการเคลื่อนไหวของใบ อีกทั้งในเวลากลางวันใบจะแผ่ออก แล้วห่อตัวเมื่อตกกลางคืน รูปร่างคล้ายกับการพนมมือ ทำให้มีอีกหนึ่งชื่อเรียกว่า Prayer Plants และมีดอกสีขาวออกเป็นช่อบริเวณซอกกาบใบประมาณช่วงกลางปี ราวๆ เดือนมิถุนายน-สิงหาคม นอกจากนี้ยังมีเมล็ดและผล แต่พบเห็นได้ไม่บ่อยนัก

 

   ต้นคล้ากับความมงคล   

     สำหรับต้นคล้ามีความเชื่อกันว่า ต้นคล้าเป็นไม้มงคล เพราะคำว่า "คล้า" หมายถึง การปกป้อง คุ้มครอง รักษา ดังนั้นเลยมีความเชื่อกันว่าหากบ้านใดปลูกก็จะช่วยให้แคล้วคลาดปลอดภัยจากสิ่งอันตรายและทำให้คนในบ้านอยู่เย็นเป็นสุข 

    ส่วนประโยชน์อื่นๆ ของต้นคล้าก็มีอีกมากมาย เช่น นำต้นไปตากแห้งทำเสื่อ รวมถึงผลิตยารักษาโรคต่างๆ อาทิ ยาแก้ไข้ เป็นต้น อีกทั้งสามารถปลูกในบ้านได้ ไม่เป็นอันตรายต่อเด็กและสัตว์เลี้ยงอีกด้วย

   วิธีปลูกต้นคล้า   

     เนื่องจากมีถิ่นกำเนิดในป่าดิบชื้นและประเทศเขตร้อนแถบอเมริกาใต้ เช่น บราซิล เปรู แอฟริกา รวมถึงบางประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น อินโดนีเซีย และไทย ดังนั้น ดินที่ใช้ปลูกควรเป็นดินที่กักเก็บความชื้นและระบายน้ำได้ดี เช่น ดินร่วนปนทราย ควรวางกระถางในที่ลมโกรกเล็กน้อยและมีแดดรำไร แต่ไม่โดนแดดจัดๆ ซึ่งอาจจะทำให้ใบไหม้หรือขอบใบแห้ง นิยมขยายพันธุ์ด้วยการแยกกอมากกว่าการเพาะเมล็ด เพราะต้นจะตั้งตัวและผลิใบใหม่ได้เร็วกว่า อีกทั้งการเพาะเมล็ดมีโอกาสที่ต้นจะกลายพันธุ์สูงด้วย นอกจากนี้ระหว่างการปลูกต้นคล้าควรรดน้ำให้ดินชุ่มอยู่เสมอ หรือเพิ่มการพ่นละอองน้ำที่ใบในช่วงหน้าร้อน และรดด้วยปุ๋ยคอกละลายน้ำเดือนละครั้ง 

      ส่วนเรื่องที่ต้องระวัง โดยเฉพาะในช่วงอากาศหนาว ได้แก่ โรคใบจุดสนิมที่เกิดเชื้อรา และศัตรูพืชต่างๆ อาทิ ไรแดง หนอนบุ้ง ตั๊กแตน และเพลี้ยแป้ง เป็นต้น

 

---

   สายพันธุ์ต้นคล้าน่าปลูก    

---

      1. คล้าหางนกยูง   

     คล้าหางนกยูง (Calathea Makoyana) สายพันธุ์ที่มีต้นกำเนิดมาจากอเมริกาใต้ โดดเด่นด้วยใบลายสีเขียวเข้มหรือม่วงอมเขียวบนพื้นสีเขียวอ่อน ดูคล้ายหางนกยูงและเป็นที่มาของชื่อ เลี้ยงง่าย เหมาะสำหรับปลูกในบ้าน ควรปลูกในดินเหนียวผสมดินร่วน 2 ส่วน และวัสดุปลูกอื่นๆ ได้แก่ ปุ๋ยคอก เศษใบไม้ และทราย อย่างละ 1 ส่วน เพื่อให้ดินสามารถเก็บความชื้นและระบายน้ำได้ดีขึ้น

 

      2. คล้าใบตอง   

     คล้าใบตอง (Calathea Orbifolia) ต้นกำเนิดจากโบลิเวีย ลักษณะแผ่นใบเป็นรูปไข่ ปลายใบแหลม มีติ่งเล็กน้อย ใบสีเขียวอ่อนมีลายสีเขียวเข้มเป็นริ้วๆ ลากผ่านจากเส้นกลางใบไปจนถึงขอบใบลักษณะคล้ายใบตอง ถือเป็นหนึ่งในสายพันธุ์คล้าขนาดใหญ่ แต่โตช้า ชอบที่ที่มีความชื้นสูง หากอากาศแห้งเกินไปจะทำให้ใบร่วงง่าย

      3. คล้าขุนแผน   

     คล้าใบตอง (Calathea Orbifolia) ต้นกำเนิดจากโบลิเวีย ลักษณะแผ่นใบเป็นรูปไข่ ปลายใบแหลม มีติ่งเล็กน้อย ใบสีเขียวอ่อนมีลายสีเขียวเข้มเป็นริ้วๆ ลากผ่านจากเส้นกลางใบไปจนถึงขอบใบลักษณะคล้ายใบตอง ถือเป็นหนึ่งในสายพันธุ์คล้าขนาดใหญ่ แต่โตช้า ชอบที่ที่มีความชื้นสูง หากอากาศแห้งเกินไปจะทำให้ใบร่วงง่าย

 

      4. คล้าม้าลาย   

     คล้าม้าลาย (Calathea zebrina (Sims) Lindl.) หรือคล้าเสือโคร่ง มีต้นกำเนิดในบราซิล ลักษณะลำต้นโตเป็นพุ่มแน่น ความสูงประมาณ 0.5-1 เมตร ใบเป็นรูปไข่แกมรี ปลายมีติ่งเล็กๆ ขอบใบเป็นคลื่นหยักเล็กน้อย แผ่นใบมีลายสีเขียวเข้มสลับเขียวอ่อนทั้งด้านหน้าและหลังแผ่นใบ มีกาบหุ้มตลอดแนวก้าน

 

      5. คล้าริบบิ้น   

     คล้าริบบิ้น (Calathea rufibarba Fenzl) มีต้นกำเนิดจากบราซิล ลักษณะเป็นพุ่มโปร่ง ความสูงประมาณ 30-40 เซนติเมตร มีใบรูปหอก เรียวยาว ปลายแหลม ขอบใบหยักคล้ายคลื่น ด้านบนมีสีเขียวเข้มเหลือบเงิน ตัดด้วยสีเขียวอ่อนของเส้นกลางใบ ส่วนใต้ใบมีขนและเป็นสีม่วงแดง

      6. คล้าถุงเงิน   

     คล้าถุงเงิน (Calathea picturata K. Koch & Linden cv. Argentea) หรือคล้าอาร์เจนเตีย มีถิ่นกำเนิดในบราซิล เป็นไม้ล้มลุก ความสูงประมาณ 30-50 เซนติเมตร ใบรีแผ่กว้าง โคนสอบ ปลายใบแหลม แผ่นสีเขียวอ่อนอมเทา ขอบใบสีเขียวเข้ม ใต้ใบสีม่วงแดง ก้านใบทรงกระบอก

 

      7. คล้ากาเหว่าลาย   

     คล้ากาเหว่าลาย (Calathea lancifolia Boom) ความสูงประมาณ 30-45 เซนติเมตร แตกกอเป็นใบเดี่ยว ความยาวประมาณ 25-35 เซนติเมตร แผ่นใบหนาผิวมัน สีเขียวอ่อนอมเหลือง มีลายเป็นรอยนูนและขอบใบสีเขียวเข้ม ใต้ใบสีม่วงแดง มีถิ่นกำเนิดจากบราซิลเช่นเดียวกัน

 

      8. คล้าหยกมณี   

     คล้าหยกมณี (Calathea Concinna Freddie) ลักษณะคล้ายกับคล้าม้าลาย โดยมีลายพาดขวางสีเขียวเข้มบนแผ่นใบสีเขียวอ่อน แต่คล้าหยกมณีจะมีใบเรียวและปลายแหลม ก้านใบเล็กกว่า ความสูงลำต้นประมาณ 60 เซนติเมตร

      9. คล้าแตงโม   

     คล้าแตงโม (Calathea Veitchiana) คล้าอีกหนึ่งสายพันธุ์ที่คนนิยมปลูก แตกกอเป็นพุ่ม ใบเดี่ยวออกเรียงสลับเป็นชั้น ใบทรงรีโคนสอบ ปลายแหลม แผ่นใบสีเขียวเข้มสลับเขียวอมเทาแนวยาวคล้ายเปลือกแตงโม ใต้ใบสีม่วงอมแดง มีต้นกำเนิดจากแถบอเมริกาใต้

 

     ถือเป็นต้นไม้อีกหนึ่งชนิดที่มีความน่าสนใจ เพราะนอกจากจะเป็นต้นไม้มงคลช่วยปัดเป่าอันตรายและทำให้อยู่เย็นเป็นสุขแล้ว แต่ละสายพันธุ์ยังมีความสวยงามที่แตกต่างกัน อีกทั้งยังสามารถปลูกในบ้านได้ โดยไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นพิษกับเด็กหรือสัตว์เลี้ยงอีกด้วย